Wielkanoc to jedno z najbardziej rozpoznawalnych świąt na świecie. Ale czy naprawdę rozumiemy, co oznacza? Czy Wielkanoc, Pascha i zmartwychwstanie Jezusa to to samo — czy są między nimi istotne różnice?
Oglądaj na YouTube
Słuchaj Podcast
Wielu ludzi kojarzy ten czas głównie z tradycją: jajkami, zajączkiem, święceniem pokarmów czy wolnym czasem. Inni widzą w nim wydarzenie związane ze śmiercią i zmartwychwstaniem Jezusa, ale nie zawsze rozumieją jego biblijne znaczenie. Warto więc uporządkować fakty.
Wielkanoc i królik – czy mają związek z Biblią?
Z biblijnego punktu widzenia nie ma żadnego związku między zmartwychwstaniem Jezusa Chrystusa a współczesnymi zwyczajami takimi jak:
- królik wielkanocny
- kolorowe jajka
- święcenie pokarmów
- czy zabawy związane z poszukiwaniem jajek
Tego typu praktyki nie mają swojego źródła w Piśmie Świętym.
Warto jednak doprecyzować, że Biblia nie łączy zmartwychwstania Jezusa z tymi symbolami ale jednocześnie nie przypisuje im automatycznie duchowego znaczenia. Są to przede wszystkim tradycje kulturowe, które pojawiły się później w historii Europy.
Nie ma też jednoznacznych dowodów na to, że zostały one wprowadzone przez Sobór Nicejski (325 r.). Sobór ten zajmował się głównie ustaleniem daty świętowania, a nie wprowadzaniem symboliki takich jak jajka czy zając. Data jednak, którą ustalono na Soborze była tą samą datą w której obchodzono pogańskie święto płodności z którym są powiązane te wszystkie symbole z których znamy Wielkanoc.
Problem nie polega na samym istnieniu tradycji, ale na tym co staje się centrum naszego świętowania. Czy jest nim Jezus Chrystus i Jego zmartwychwstanie, czy zwyczaje i symbole kulturowe. Biblia jasno ostrzega przed sytuacją, gdy ludzkie tradycje zaczynają zastępować Bożą prawdę:
Wtedy przystąpili do Jezusa faryzeusze oraz uczeni w Piśmie z Jerozolimy, mówiąc: Dlaczego uczniowie twoi przestępują naukę starszych? Nie myją bowiem rąk, gdy chleb jedzą. On zaś, odpowiadając, rzekł im: A dlaczego to wy przestępujecie przykazanie Boże dla nauki waszej? Wszak Bóg powiedział: Czcij ojca i matkę, oraz: Kto złorzeczy ojcu lub matce, niech poniesie śmierć. A wy powiadacie: Ktokolwiek by rzekł ojcu lub matce: To, co się ode mnie jako pomoc należy, jest darem na ofiarę, Nie musi czcić ani ojca swego, ani matki swojej; tak to unieważniliście słowo Boże przez naukę swoją. Obłudnicy! Dobrze prorokował o was Izajasz w słowach: Lud ten czci mnie wargami, ale serce ich daleko jest ode mnie. Daremnie mi jednak cześć oddają, głosząc nauki, które są nakazami ludzkimi. I przywoławszy do siebie lud, rzekł im: Słuchajcie i zrozumiejcie. Nie to, co wchodzi do ust, kala człowieka, lecz to, co z ust wychodzi, to kala człowieka. Wtedy przystąpili uczniowie i rzekli do niego: Wiesz, że faryzeusze, usłyszawszy to słowo, zgorszyli się? A On odpowiadając rzekł: Wszelka roślina, której nie zasadził Ojciec niebieski, wykorzeniona zostanie. Zostawcie ich! Ślepi są przewodnikami ślepych, a jeśli ślepy ślepego prowadzi, obaj w dół wpadną. A odpowiadając Piotr, rzekł mu: Wyłóż nam to podobieństwo. A On rzekł: To i wy jeszcze nie rozumiecie? Czy nie rozumiecie, że wszystko, co wchodzi do ust, idzie do żołądka i na zewnątrz się wydala? Ale co z ust wychodzi, pochodzi z serca, i to kala człowieka. Z serca bowiem pochodzą złe myśli, zabójstwa, cudzołóstwa, rozpusta, kradzieże, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa. To właśnie kala człowieka; ale jedzenie nie umytymi rękoma nie kala człowieka.” – Mat 15,1-20
Nasze ludzkie lub religijne tradycje i nauki, nie mogą przesłaniać nauki Słowa Bożego!
Jeśli właściwie zrozumiałeś powyższe stwierdzenia to musisz dojść do wniosku, że:
- Święcenie pokarmów, króliczki wielkanocne, kolorowo ozdobione jajka wielkanocne, wielkanocne szukanie jajek nie są w ogóle przez Boga wymagane. Są wymyślonymi ludzkimi lub religijnymi zwyczajami, które nie mają żadnych podstaw w Biblii ani Bogu.
- Wszelkie ludzkie czy religijne tradycje nie są również wymagane przez Boga a są jedynie dodatkiem do naszej wiary. Są one o tyle wartościowymi o ile nie przesłaniają lub zastępują treści Bożego przesłania jak widać było w powyższym fragmencie.
- To, co jest najważniejsze, to nasze serce przed Bogiem i jego stan. Bóg nie patrzy na nasze zewnętrzne rytuały a na nasze serce i poziom naszej wiary w Niego i Jego Słowo.
Z perspektywy biblijnej Bóg nie wymaga od nas:
- święcenia pokarmów
- dekorowania jajek
- obchodzenia zwyczajów związanych z królikiem
Są to elementy ludzkiej tradycji, a nie Bożego objawienia. Nie chodzi jednak o to, aby skupić się wyłącznie na krytyce tradycji. Kluczowe pytanie brzmi czy te rzeczy przybliżają mnie do Boga, czy odciągają? Biblia pokazuje jasną zasadę tradycje mogą istnieć, ale nie mogą zastępować prawdy.
Jezus powiedział również:
„Nie to, co wchodzi do ust, kala człowieka, lecz to, co z ust wychodzi, to kala człowieka (…)
Z serca bowiem pochodzą złe myśli (…) To właśnie kala człowieka.”
(Mateusza 15,11.19–20)
Dlatego Bóg patrzy przede wszystkim na:
- nasze serce
- naszą wiarę
- naszą relację z Nim
a nie na:
- zewnętrzne rytuały
Bóg patrzy na nasze serce bardziej niż na nasze zewnętrzne religijne rytuały i tradycje
Prawdziwe pochodzenie słowa „Wielkanoc”
Pochodzenie samego słowa „Wielkanoc” w języku polskim jest stosunkowo jasne — oznacza ono po prostu „Wielką Noc”, czyli noc zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Jednak w szerszym, europejskim kontekście pojawia się często teoria, że angielskie słowo Easter oraz niemieckie Ostern mają związek z rzekomą pogańską boginią Eostre (lub Eastre), czczoną przez ludy germańskie.
Czy Eostre naprawdę istniała?
Głównym problemem tej teorii jest brak wiarygodnych dowodów historycznych. Jedyna wzmianka o Eostre pochodzi z VIII wieku, z dzieła anglosaskiego mnicha Bedy Czcigodnego (De Temporum Ratione), który napisał:
„Eosturmonath ma imię, które jest teraz tłumaczone jako ‘miesiąc paschalny’, a które dawniej było nazwane od ich bogini Eostre, na której cześć obchodzono święta w tym miesiącu. Teraz określają czas paschalny jej imieniem, nazywając radości nowego obrzędu czczonym przez wieki imieniem starego zwyczaju.”
Poza tą jedną wzmianką:
- nie istnieją żadne inne starożytne źródła
- nie znaleziono świątyń ani ołtarzy
- brak jest dowodów na realny kult tej bogini
Dlatego wielu badaczy uważa, że nie jest pewne, czy Eostre była rzeczywistą postacią, czy jedynie interpretacją nazwy miesiąca.
Teoria Jakoba Grimma
W XIX wieku niemiecki badacz Jakob Grimm próbował powiązać niemieckie słowo Ostern ze starożytną boginią Ostarą. Jednak sam przyznał, że nie posiada twardych dowodów. Jego teoria opierała się głównie na analizie językowej i przypuszczeniach. Co istotne przed jego pracą (Deutsche Mythologie, 1835) nie ma żadnych źródeł mówiących o takiej bogini.
Co więc naprawdę wiemy?
Najbardziej prawdopodobne jest, że:
- słowa Easter / Ostern są związane z pojęciem „wschodu”, „świtu”, „światła”
- a nie z konkretną boginią
Natomiast polska nazwa Wielkanoc nie ma żadnego związku z Eostre, pochodzi bezpośrednio od chrześcijańskiego znaczenia wydarzenia. Nie ma solidnych dowodów, że Wielkanoc jako święto pochodzi od pogańskiej bogini. Teorie o Eostre / Ostarze są oparte głównie na pojedynczych i niepewnych źródłach a nazwy świąt w różnych językach mają różne pochodzenie.
Choć sama nazwa „Wielkanoc” nie ma pogańskiego pochodzenia w języku polskim, to współczesne obchody często zostały silnie zsekularyzowane i skomercjalizowane, dlatego dziś wiele osób kojarzy Wielkanoc bardziej z tradycją niż z faktem zmartwychwstania Jezusa.
Kluczowe pytanie nie brzmi więc skąd pochodzi nazwa, ale co jest dziś jej treścią i centrum!
Pochodzenie słowa „Wielkanoc”
Polskie słowo „Wielkanoc” powstało ze złożenia dwóch słów:
- „wielka” → ważna, doniosła, przełomowa
- „noc” → noc, w której wydarzyło się coś kluczowego
Słowo „Wielka Noc” = noc wyjątkowa, najważniejsza. odnosiło się do nocy zmartwychwstania Jezusa. W tradycji wczesnego Kościoła noc była momentem przełomu (ciemność przezwycięża światło) a zmartwychwstanie było postrzegane jako największe wydarzenie w historii. Dlatego nazwano ją „Wielką Nocą”. W kulturze Żydowskiej dzień zaczyna się od nocy, ponieważ Bóg przyniósł światło w miejsce ciemności. Dlatego do dzisiaj w Izraelu szabat zaczyna się już w piątek po zachodzie słońca. Porównanie nazwy „wielkanoc” w różnych językach wygląda tak:
Polski:
- Wielkanoc → skupienie na wydarzeniu (noc zmartwychwstania)
Angielski:
- Easter → możliwe powiązanie z nazwą miesiąca (Eostre) lub „wschodem”
Niemiecki:
- Ostern → „wschód”, „świt”
Grecki / łacina:
- Pascha (Πάσχα / Pascha) → bezpośrednio z Biblii
A więc Wielkanoc to termin kulturowy (język polski) a Pascha to termin biblijny (Wyjścia 12, Ewangelie). „Wielkanoc” ≠ „Pascha”, ale w pewnym sensie nawiązuje do wydarzeń związanych z paschą i zmatrwychwstaniem Jezusa. Słowo „Wielkanoc” samo w sobie nie jest błędne ale nie oddaje w pełni biblijnego znaczenia Paschy i zmartwychwstania Jezusa.
Chrześcijanie a Wielkanoc
Chrześcijanie świętują zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, które nastąpiło trzeciego dnia po Jego ukrzyżowaniu. To wydarzenie stanowi fundament wiary chrześcijańskiej.
„A jeśli Chrystus nie został wzbudzony, próżne jest kazanie nasze, próżna też wiara wasza.”
(1 Koryntian 15,14)
Zmartwychwstanie nie jest jedynie elementem tradycji — jest centrum Ewangelii i nadzieją wierzących. W historii Kościoła wykształciły się różne formy obchodzenia tego czasu. W wielu tradycjach:
- okres poprzedzający obejmuje czas przygotowania (np. post)
- kulminacją jest tydzień związany z ukrzyżowaniem i zmartwychwstaniem Jezusa
- po nim następuje okres przypominający o życiu w mocy zmartwychwstania
Są to jednak formy liturgiczne i tradycyjne, a nie bezpośrednie nakazy biblijne. Ze względu na różne skojarzenia kulturowe oraz współczesną komercjalizację, niektóre wspólnoty wolą używać określenia „Niedziela Zmartwychwstania” podkreślając w ten sposób istotę wydarzenia. Nie chodzi jednak przede wszystkim o nazwę, ale o treść. Najważniejsze jest to, że Jezus Chrystus:
- umarł za nasze grzechy
- zmartwychwstał
- żyje
Apostoł Paweł mówi:
„A jeśli Chrystus nie został wzbudzony, daremna jest wiara wasza; jesteście jeszcze w swoich grzechach.”
(1 Koryntian 15,17)
Dlatego niezależnie od tego, czy używamy nazwy:
- „Wielkanoc”
- „Pascha”
- „Niedziela Zmartwychwstania”
Najważniejszy pozostaje powód świętowania:
„Zostaliśmy więc razem z Nim pogrzebani przez chrzest w śmierć, abyśmy jak Chrystus został wzbudzony z martwych przez chwałę Ojca, tak i my prowadzili nowe życie.”
(Rzymian 6,4)
Chrześcijanie nie świętują przede wszystkim dnia ani tradycji. Świętują żywego Chrystusa. I to nie tylko raz w roku, ale każdego dnia.
Od Wielkanocy do Pięćdziesiątnicy
Wielkanoc i wydarzenie śmierci i zmartwychwstania Chrystusa prowadzą nas nierozerwalnie do wydarzenia pięćdziesiątnicy. Doświadczenie pięćdziesiątnicy ma równie duże znaczenie dla nas jak śmierć i zmartwychwstanie Jezusa. To właśnie to, co zrobił dla nas Jezus na krzyżu otwiera nam drzwi do narodzenia się na nowo z Ducha Świętego i miejsca wolności.
Jeśli doświadczyłeś zmartwychwstałego Chrystusa to powinieneś skosztować również „wina”, które jest związane z jego nowym przymierzem.
Wylanie Ducha Świętego Biblia odnosiła do dwóch świąt, które kojarzyły się z liczbą 50. Rok szabatowy – pięćdziesiątnica (Szawuot) i roku szabatowego (Szmitah).
Szawuot (Pięćdziesiątnica) – wypełnienie w Duchu Świętym:
- obchodzone 50 dni po święcie Paschy
- było świętem żniw (pierwocin zbiorów)
- składano ofiary z pierwszych plonów (np. chleby z nowej mąki – Kpł 23:15–21)
- był to dzień świąteczny (odpoczynek od pracy)
- obchodzone co roku
W Starym Przymierzu:
- 50 dni po wyjściu z Egiptu Izrael dochodzi do góry Synaj
- Synaj to ogień i głos Boga
- tam Bóg daje Prawo (Torę) – to był moment narodzin narodu Bożego
- Prawo na kamieniu
W Nowym Przymierzu:
- 50 dni po zmartwychwstaniu Jezusa → Dz 2
- Dz 2 to ogień, języki, głos Boga przez ludzi
- Duch Święty zostaje wylany – to jest narodziny Kościoła
- Duch zapisujący prawo w sercu
„Włożę moje prawo w ich wnętrze…” – Jeremiasz 31:33
Rok szabatowy (Szmitah) – obraz uwolnienia
- obchodzony co 50 lat
- występował co 7 lat (Kpł 25)
- wtedy:
- nie wolno było siać ani zbierać plonów w normalny sposób
- ziemia miała „odpocząć” (jak w roku szabatowym)
- długi były darowane
- niewolnicy byli uwalniani
- ziemia wracała do pierwotnych właścicieli
- to był długoterminowy nakaz, nie jednodniowe święto
To był reset życia. Jezus ogłasza „jubileusz duchowy”
„Bóg posłał mnie… abym ogłosił rok łaski Pana” – Łukasz 4:18–19
To było bezpośrednie nawiązanie do jubileuszu i oznaczało uwolnienie z niewoli grzechu, darowanie długu (grzechów) i przywrócenie dziedzictwa.
Pięćdziesiątnica daje moc i nowe serce (Duch Święty) a Jubileusz daje życiową powrót do wolności.
- nowe serce (Duch)
- wolność (jubileusz)
- przywrócone dziedzictwo (synostwo)
- Egipt to niewola (grzech), ale Pascha to zbawienie (krew Jezusa)
- 50 dni to przemiana (Duch Święty), ale Jubileusz to pełna wolność i przywrócenie
Czy powinniśmy świętować Wielkanoc?
To pytanie zadaje sobie wielu chrześcijan, szczególnie w kontekście współczesnych tradycji. Czy powinniśmy pozwalać dzieciom na:
- malowanie jajek
- szukanie pisanek
- zabawy związane z króliczkiem
Biblia nie daje bezpośredniego nakazu ani zakazu w tej kwestii. Dlatego można ją rozpatrywać w kategoriach sumienia:
„Jeden robi różnicę między dniem a dniem, drugi każdy dzień ocenia jednakowo; niech każdy pozostanie przy swoim zdaniu.”
(Rzymian 14,5)
Z jednej strony same w sobie takie aktywności nie mają duchowego znaczenia ani podstawy biblijnej. Z drugiej nie są one automatycznie grzechem, jeśli nie zastępują tego, co najważniejsze. Kluczowe jest więc nie to, czy coś robimy, ale co jest w centrum naszego serca i uwagi.
Jeśli dzieci uczestniczą w takich aktywnościach, ważne jest, aby:
- znały prawdziwe znaczenie tego dnia
- rozumiały, że to nie jajka są istotą święta
- wiedziały, że centrum jest Jezus i Jego zmartwychwstanie
To rodzice i Kościół mają odpowiedzialność, aby to jasno przekazywać. Można więc powiedzieć:
- jajka, ozdoby czy zabawy → mogą być elementem kultury
- ale nie mogą stać się sensem świętowania
Jeśli pozostają tylko dodatkiem i nie odciągają uwagi od Chrystusa — nie muszą stanowić problemu.
Najważniejsze jest to:
- nie świętujemy jajek
- nie świętujemy tradycji
- nie świętujemy zwyczajów
Świętujemy zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Decyzja o udziale w tradycjach należy do sumienia. Najważniejsze jest właściwe nauczanie i zrozumienie. Centrum musi pozostać niezmienne. Jezus Chrystus – ukrzyżowany i zmartwychwstały – jest sednem wszystkiego.
Czym jest Pascha i jak wskazuje na Jezusa?
Pascha to prawdziwe i oryginalne słowo, zastapione później przez zwrot „Wielkanoc”. Słowo Pascha (hebr. pesach) oznacza „przejść obok”, „ominąć”. Odnosi się do wydarzenia z Księgi Wyjścia (rozdział 12), kiedy Bóg wyprowadził Izraelitów z Egiptu. Krew baranka na drzwiach powodowała, że śmierć „przechodziła obok” domów Izraela. To wydarzenie było zapowiedzią Jezusa:
„Albowiem Chrystus, nasz baranek paschalny, został ofiarowany.” – 1 Kor 5,7
Jezus umiera dokładnie w czasie Paschy – jako prawdziwy Baranek, który gładzi grzech świata.
Słowo pascha często mylone jest ze słowem „pasja”. Krótka odpowiedź. Językowo nie mają nic wspólnego ze sobą, ale teologicznie tak i to bardzo głębokie. Pascha to hebrajskie pesach (פסח), które oznacza „przejść obok”, „ominąć” a Pasja to łacińskie słowo passio oznaczające „cierpienie”. To są słowa mające zupełnie różne źródła i znaczenia. Są jednak powiązane ze sobą w Biblii przez osobę Jezusa, ponieważ Pascha to wydarzenie wybawienia przez krew baranka a Pasja to cierpienie Jezusa, przez które to wybawienie się dokonało. jak pisałem wyżej: „Albowiem Chrystus, nasz baranek paschalny, został złożony w ofierze.” – 1 Koryntian 5,7. Jak to się łączy teologicznie?
Pascha (ST):
- baranek bez skazy
- krew na drzwiach
- śmierć „przechodzi obok”
- wyjście z niewoli
Pasja Jezusa (NT):
- Jezus cierpi i umiera
- Jego krew ratuje człowieka
- sąd nie dotyka wierzących
- wyjście z niewoli grzechu
Pasja (cierpienie Jezusa) jest wypełnieniem Paschy (obrazu zbawienia). W Ewangeliach Jezus umiera dokładnie w czasie Paschy, to nie jest przypadek. To znaczy Pascha była proroctwem a Pasja Jezusa jest wypełnieniem tego proroctwa. Pascha to zapowiedź, Pasja to wykonanie a Zmartwychwstanie to potwierdzenie.
🐑 Baranek paschalny
Podczas pierwszej Paschy Bóg polecił Izraelitom:
„I wezmą z jego krwi, i pokropią oba odrzwia i nadproże domów, w których go będą spożywać.”
(2 Mojżeszowa / Wyjścia 12,7)
„A krew będzie wam znakiem na domach, w których będziecie; gdy ujrzę krew, przejdę obok was i nie dotknie was zgubna plaga.”
(Wyjścia 12,13)
Baranek miał być bez skazy, zabity o określonym czasie i spożyty przez domowników. To wszystko było zapowiedzią Jezusa.
✝️ Jezus jako Baranek Paschalny
Nowy Testament jasno pokazuje, że Pascha wskazywała na Chrystusa:
„Albowiem Chrystus, nasz baranek paschalny, został ofiarowany.”
(1 Koryntian 5,7)
Jezus jest bez grzechu, oddaje swoje życie. Jego krew ratuje przed sądem. Tak jak krew baranka w Egipcie chroniła przed śmiercią.
Krew na odrzwiach była znakiem ocalenia i oddzielała życie od śmierci. Można zauważyć, że była na nadprożu i słupach drzwi, co dla wielu stanowi obraz krzyża jako miejsca zbawienia (przy pomazaniu odrzwi musiano robić znak krzyża). Nie jest to bezpośrednie polecenie symboliczne w tekście, ale czytelna paralela teologiczna.
Ostatnia wieczerza Jezusa była wieczerzą paschalną. W Ewangeliach czytamy:
„A w pierwszy dzień Przaśników, kiedy ofiarowywano baranka paschalnego, rzekli do niego uczniowie: Gdzie chcesz, abyśmy poszli i przygotowali ci wieczerzę paschalną?”
(Marka 14,12)
„I nastał dzień Przaśników, kiedy należało ofiarować baranka paschalnego. I posłał Piotra i Jana, mówiąc: Idźcie i przygotujcie nam wieczerzę paschalną do spożycia.”
(Łukasza 22,7–8)
W niektórych tłumaczeniach Biblii pojawia się słowo „Wielkanoc”, jednak w oryginalnym tekście greckim użyte jest słowo „pascha” (πάσχα). Dotyczy to również listów apostolskich:
„Usuńcie stary kwas, abyście się stali nowym zaczynem, ponieważ jesteście przaśni; albowiem Chrystus, nasz baranek paschalny, został ofiarowany. Obchodźmy więc święto nie w starym kwasie ani w kwasie złości i przewrotności, lecz w przaśnikach szczerości i prawdy.”
(1 Koryntian 5,7–8)
Pascha była świętem wyzwolenia Izraela a baranek paschalny był zapowiedzią Jezusa. Jezus wypełnia Paschę jako Baranek Boży i Jego krew daje ocalenie od sądu. Pascha nie jest tylko historią, ale jest proroctwem, które wypełniło się w Jezusie Chrystusie.
Data Paschy i Wielkanocy
Różne tradycje chrześcijańskie obchodzą Wielkanoc w różnych terminach, choć zasada jej wyznaczania jest podobna. W Kościele zachodnim (katolickim i większości protestanckich) Wielkanoc przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca. Dlatego święto to jest ruchome i przypada między 22 marca a 25 kwietnia. Warto zaznaczyć, że tzw. „pełnia paschalna” nie jest wyznaczana na podstawie obserwacji astronomicznych, ale według ustalonych wcześniej tablic.
Kościoły wschodnie (prawosławne) również kierują się podobną zasadą, ale korzystają z kalendarza juliańskiego, dlatego ich Wielkanoc często przypada w innym terminie niż na Zachodzie.
W pierwszych wiekach chrześcijaństwa nie było jednomyślności co do daty obchodzenia Paschy. Istniały dwie główne praktyki:
Kwartodecymanie (14 Nisan)
- obchodzili Paschę dokładnie 14 dnia miesiąca Nisan
- niezależnie od dnia tygodnia
- nawiązywali bezpośrednio do żydowskiej Paschy
Niedziela po Paschy
- inni chrześcijanie świętowali w niedzielę, jako dzień zmartwychwstania Jezusa
Sobór Nicejski (325 r.) nie wprowadził Wielkanocy, ale uporządkował sposób jej obchodzenia. Ustalono, że:
- Wielkanoc będzie obchodzona w niedzielę
- będzie wyznaczana niezależnie od kalendarza żydowskiego
- jej data będzie związana z cyklem wiosennym
Z czasem przyjęto zasadę pierwsza niedziela po pierwszej wiosennej pełni księżyca.
Ważne rozróżnienie! Data Wielkanocy została ustalona historycznie przez Kościół i nie jest to bezpośredni nakaz biblijny. Biblia natomiast jasno wskazuje kiedy wydarzyła się Pascha i zmartwychwstanie Jezusa, ale nie nakazuje corocznego świętowania w konkretnej dacie.
A więc Pascha w Biblii była związana z konkretnym dniem (14 Nisan). Wielkanoc jako święto chrześcijańskie ma datę ustaloną historycznie. Różnice między Wschodem a Zachodem wynikają z kalendarzy. Najważniejsze jednak nie jest kiedy, ale co świętujemy! Czyli zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa.
W jaki dzień Jezus zmartwychwstał?
Biblia jasno stwierdza, że Jezus zmartwychwstał pierwszego dnia tygodnia, czyli w niedzielę (według naszego kalendarza). W biblijnym porządku:
- sobota (szabat) była siódmym dniem tygodnia – dniem odpoczynku
- niedziela była pierwszym dniem tygodnia
„A po sabacie, o świcie pierwszego dnia tygodnia [niedziela], przyszła Maria Magdalena i druga Maria, aby obejrzeć grób. I oto powstało wielkie trzęsienie ziemi, albowiem anioł Pański zstąpił z nieba i przystąpiwszy odwalił kamień i usiadł na nim. A oblicze jego było jak błyskawica, a jego szata biała jak śnieg. A strażnicy zadrżeli przed nim ze strachu i stali się jak nieżywi. Wtedy anioł odezwał się i rzekł do niewiast: Wy się nie bójcie; wiem bowiem, że szukacie Jezusa ukrzyżowanego. Nie ma go tu, bo wstał z martwych, jak powiedział; chodźcie, zobaczcie miejsce, gdzie leżał. A idąc śpiesznie powiedzcie uczniom jego, że zmartwychwstał, i oto poprzedza was do Galilei, tam go ujrzycie; oto powiedziałem wam.” – Mat 28,1-7
To samo potwierdzają inne Ewangelie (Mar 16,2.9; Łuk 24,1; Jan 20,1.19).
Zmartwychwstanie w pierwszym dniu tygodnia nie jest przypadkowe. Oznacza początek czegoś nowego. Po sześciu dniach stworzenia Bóg odpoczął siódmego dnia (szabat). Natomiast zmartwychwstanie Jezusa wskazuje na nowe stworzenie:
„On zniósł zakon przykazań i przepisów, aby czyniąc pokój, stworzyć w sobie samym z dwóch jednego nowego człowieka.”
(Efezjan 2,15)
To obraz nowego życia, nowego człowieka i nowej rzeczywistości w Chrystusie.
Zmartwychwstanie Jezusa jest wydarzeniem, które należy świętować i pamiętać:
„A jeśli Chrystus nie został wzbudzony, daremna jest wiara wasza.”
(1 Koryntian 15,17)
Jednak sama nazwa dnia nie jest najważniejsza. Niektórzy chrześcijanie wolą używać określenia „Niedziela Zmartwychwstania”, aby wyraźnie podkreślić sens wydarzenia. Warto jednak zachować równowagę. Problemem nie jest sama nazwa „Wielkanoc”, problemem jest to, gdy jej znaczenie zostaje zniekształcone lub przesłonięte.
Zmartwychwstanie Chrystusa jest czymś, co powinniśmy świętować każdego dnia, a nie tylko raz do roku
Najważniejsze jest to, że Jezus Chrystus umarł, został pogrzebany i zmartwychwstał. On żyje! Dlatego zmartwychwstanie nie jest czymś, co świętujemy tylko raz w roku, ale rzeczywistością, w której żyjemy każdego dnia.
Jezus zmartwychwstał w niedzielę – pierwszego dnia tygodnia. Wydarzenie to oznacza początek nowego stworzenia i jest fundamentem wiary chrześcijańskiej. Powinno pozostawać w centrum – ponad tradycją, nazwą i zwyczajami.
